Rast
- Tesiri
- Sevinç; ölçülü bir rahatlık
- Vakti
- Seher ve gece yarısı
- Meclisi
- Ulemâ (âlimler)
Rast hem bir perdenin hem bu perdede duran makamın adıdır. Güçlüsü nevâdır; seyri kesin biçimde aşağıdan yukarı tırmanır. Seydî el-Matla' adlı eserinde onu "makamların anası" der; XV. yüzyıldan itibaren nazariyat kitapları derse Rast'la başlar, güfte mecmuaları ilk bölümü ona ayırır. Ağırbaşlı, vakur, dinî bir rengi vardır; hem sanat hem halk musikisinde geniş yer tutar.
Fârâbî'ye atfedilen listede Rast sevinç verir; Şirvânî ise onu Irak ve Isfahan'la birlikte ölçülü bir rahatlık ve hoş bir lezzet veren makamlar arasında sayar. Safiyyüddin'e atfedilen nakilde Rast'ın adı hiç geçmez. Şuûrî onu günün iki ucuna, sehere ve gece yarısına koyar; ilim ehlinin meclisinde Rast ve ona bağlı makamların okunmasını ister. Burçlardan Koç'a, unsurlardan ateşe bağlar.
Kaynaklar: Dizi, seyir ve tarihçe: Özkan, "Rast", TDV İA, XXXIV, 461-462 (2007). Sevinç: Kalender, AÜİFD XXIX, 362. Ölçülü rahatlık ve Safiyyüddin naklinde yer almaması: Akdoğan, AÜİFD XLVIII/1, 79-80. Vakit, meclis, burç: Şuûrî, Ta'dîlü'l-emzice, Turabi neşri, 164-166.
Burada yazılanlar bir tedavi önerisi değil, bir kültürün sese bakışıdır.