Büzürk

Büzürg, Farsçada "büyük" demektir; büzürk, büzrük diye de yazılır. En az sekiz yüzyıldır bilinen, Türk musikisinin en eski makamlarından biridir ve on iki devirde yer alır. Bugünkü tarifinde durağı rast perdesidir; en kuvvetli güçlüsü hüseynî, ondan sonra nevâ ve dügâhtır. Birleşik makamlar gibi yukarıdan aşağı iner. Repertuvarda yirmi beş kadar eseri vardır; III. Selim ve Kantemiroğlu bunlar arasındadır.

Safiyyüddin'e atfedilen nakil Büzürg'e "korkaklık perdesi" der; Fârâbî'ye atfedilen listede de tesiri korkudur. Şuûrî ise tersini söyler: Büzürg zihni arındırır, düşünceyi doğrultur, vesveseyi, korkuyu ve endişeyi giderir. Belki iki söz aynı yere bakar: büyüklüğün karşısında duyulan çekinme, küçük korkuları susturur. Şirvânî onu gurbettekilerin meclisine, İbn Sînâ'ya atfettiği vakit listesinde yatsıya koyar; Şuûrî bazı üstatların onu yatsıdan sehere kadar uygun bulduğunu aktarır ve Aslan burcuna bağlar.

Kaynaklar: Ad, tarih, dizi, eserler: Alâeddin Yavaşça, "Büzürg", TDV İA, VI, 522 (1992). On iki devir: Özkan, "Makam", TDV İA. Korkaklık, gurbet meclisi, yatsı: Akdoğan, AÜİFD XLVIII/1, 80-81. Korku: Kalender, AÜİFD XXIX, 362. Zihni arındırma, vakit, burç: Şuûrî, Turabi neşri, 163-166.