Hicaz
- Tesiri
- Tevâzu: alçakgönüllülük
- Vakti
- İki namaz arası (öğle ile ikindi)
- Meclisi
- Dervişler
On iki devirde Hicâzî adıyla geçen Hicaz, bugün Hicaz ailesinin dört makamından biridir. Dizisi, dügâh üzerindeki hicaz dörtlüsüne nevâda bir rast beşlisinin eklenmesiyle kurulur; güçlüsü nevâdır. Seyri çoğu zaman iner ve çıkar, sonunda dügâhta tam karar verir. Nâyî Osman Dede'nin ve Aziz Dede'nin peşrevleri, Hicaz Mevlevî âyini bu makamın bilinen eserlerindendir.
Safiyyüddin'e atfedilen nakilde de Fârâbî'ye atfedilen listede de Hicaz tevazunun makamıdır. Vakti için de iki ayrı gelenek aynı saati verir: Şuûrî "iki namaz arasını", Şirvânî öğle ile ikindinin arasını. Şuûrî Hicaz'ı dervişlerin meclisine ayırır; gece için de yatsıdan sehere kadar bazen Hicaz, bazen Şehnâz çalınmasını önerir. Burcu Yay'dır.
Kaynaklar: Dizi ve eserler: Özkan, "Hicaz", TDV İA, XVII, 440-441 (1998). On iki devir: Özkan, "Makam", TDV İA. Tevazu ve öğle-ikindi arası: Akdoğan, AÜİFD XLVIII/1, 80-81; Kalender, AÜİFD XXIX, 362. Vakit, gece, meclis, burç: Şuûrî, Turabi neşri, 164-166.
Burada yazılanlar bir tedavi önerisi değil, bir kültürün sese bakışıdır.