Nevâ
- Tesiri
- Cesaret; lezzet ve ferahlık
- Vakti
- Akşam
Nevâ hem bir perdenin hem de kimin kurduğu bilinmeyen en eski basit makamlardan birinin adıdır; on iki devrin içindedir. Dügâhta karar verir, güçlüsü adını aldığı nevâ perdesidir ve orada rast çeşnisiyle kendine has bir yarım karar yapar. Seyri iner ve çıkar; havası lirik, dinî ve tasavvufîdir.
Fârâbî'ye atfedilen listede Nevâ'ya lezzet ve ferahlık düşer; Safiyyüddin'e atfedilen nakilde ise "cesaret perdesi"dir. Şirvânî onu Uşşâk ve Bûselik'le birlikte kuvvet, cesaret ve tam bir rahatlık veren makamlar arasında sayar, Türklerin ve dağ halkının tabiatına uygun bulur. Şuûrî bozuk düşünceyi düzelttiğini, gönle neşe getirdiğini yazar ve onu Kova burcuna bağlar. Şirvânî'nin İbn Sînâ'ya atfettiği vakit listesinde Nevâ akşamın makamıdır. Evliya Çelebi Edirne'deki darüşşifada çalınan makamları sayarken ilk onu anar.
Kaynaklar: Dizi ve karakter: Özkan, "Nevâ", TDV İA, XXXIII, 27-28 (2007). Lezzet ve ferahlık: Kalender, AÜİFD XXIX, 362. Cesaret, kuvvet, akşam: Akdoğan, AÜİFD XLVIII/1, 79-81. Düşünce ve burç: Şuûrî, Turabi neşri, 164-165. Darüşşifa: Sağlık Müzesi, "Evliya Çelebi".
Burada yazılanlar bir tedavi önerisi değil, bir kültürün sese bakışıdır.