Sabâ
- Tesiri
- Yiğitlik
Sabâ on iki devirden değildir. Seydî'nin el-Matla' adlı eserinde terkipler arasında görünür; Şirvânî de onu şubeler arasında sayar. Bugün birleşik bir makamdır: dügâhta sabâ çeşnisiyle karar verir, güçlüsü üçüncü derecedeki çârgâhtır ve bütün seyir bu perdenin etrafında döner. Basit bir makam gibi görünmesi yanıltıcıdır. Hamâmîzâde İsmâil Dede'nin Mevlevî âyini ve Zekâi Dede'nin ilahisi gibi dinî eserlerde de sık kullanılır.
Fârâbî'ye atfedilen listede Sabâ yiğitlik verir. Şirvânî ise Sabâ'nın tesirini Büzürg, Rehâvî ve Zirefkend'inkine benzetir; yani biraz rahatlık, hüzün ve sükûnet. Bu iki söz birbirini yalanlamak zorunda değildir: Sabâ'nın hüznü bir çöküş değil, yükü omuzlamaktır. Ağırlığı taşıyabilen gönlün kuvveti. Eski kaynaklarda Sabâ'ya bağlanmış bir vakit ya da meclis bulamadık.
Kaynaklar: Tarih, dizi, eserler: Özkan, "Sabâ", TDV İA, XXXV, 328-330 (2008). Yiğitlik: Kalender, AÜİFD XXIX, 362. Şube ve hüzün-sükûnet: Akdoğan, AÜİFD XLVIII/1, 79-80. On iki devir listesi: Özkan, "Makam", TDV İA.
Burada yazılanlar bir tedavi önerisi değil, bir kültürün sese bakışıdır.