Uşşâk
- Tesiri
- Gülme (dilhek)
- Vakti
- Gün batarken
Uşşâk on iki devrin biridir ve bugün de yaşayan bir basit makamdır. Dügâhta karar verir, güçlüsü nevâdır; seyri çıkıcıdır. Kendine has bir inceliği vardır: inerken segâh perdesi bir iki koma pestleşir. Ağırbaşlıdır; hem dinî hem tutkulu duyguları taşır. Nâyî Osman Dede'den Tatyos Efendi'ye uzanan bir repertuvarı vardır.
Safiyyüddin'e atfedilen nakilde de Fârâbî'ye atfedilen listede de Uşşâk gülmenin makamıdır. Şirvânî kuvvet ve cesaret verdiğini yazar. Şuûrî ise onda uyku ve rahat getiren bir yan görür. Şuûrî onu gün batımına koyar, Şirvânî'nin naklettiği listede ise öğle vaktinin makamıdır. Şuûrî Türklerin meclisine en uygun makamın Uşşâk olduğunu söyler; Şirvânî de onu Türklerin tabiatına uygun bulur. Şuûrî onu Balık burcuna bağlar.
Kaynaklar: Dizi ve karakter: Özkan, "Uşşak", TDV İA, XLII, 231-232 (2012). On iki devir: Özkan, "Makam", TDV İA. Gülme: Akdoğan, AÜİFD XLVIII/1, 80; Kalender, AÜİFD XXIX, 362. Kuvvet ve öğle: Akdoğan, 79-81. Uyku ve rahat, gün batımı, Türk meclisi, burç: Şuûrî, Turabi neşri, 163-166; Kalender, 363.
Burada yazılanlar bir tedavi önerisi değil, bir kültürün sese bakışıdır.