Rehâvî
- Tesiri
- Ağlama
- Vakti
- Seher
- Meclisi
- Sûfîler
Eski kaynaklarda Râhevî diye yazılır; adının aslının "Urfalı" anlamına gelen Ruhâvî olabileceği ileri sürülmüştür. Safiyyüddin ve Merâgī'nin on iki devrinden biridir. Bugün Rast'a çok yakın durur: rast perdesinde karar verir, güçlüsü nevâdır. Basit biçiminde yegâha kadar inilip segâha sıçranarak rastta durulur; birleşik biçimi Rast dizisine Bayatî'nin eklenmesiyle oluşur. Kantemiroğlu onu Rast'a tâbi sayar, "ismi olup cismi olmayan" bir makam der. Yine de Itrî'den Hâfız Post'a uzanan eserleri vardır.
Safiyyüddin'e atfedilen nakilde Rehâvî'ye "ağlama perdesi" denir; Şirvânî onu hüzün ve sükûnet veren makamlar arasında sayar ve gurbettekilerin meclisinde okunmasını, çünkü onlara yurtlarını hatırlattığını söyler. Şuûrî'de ise kelime oyunu başka bir kapı açar: "Fikr-i kayd ü gussadan versin rehâ" der, Rehâvî kaygının bağından kurtuluş (rehâ) versin. Vakti iki kaynakta da günün eşiğidir: Şuûrî sehere koyar, Şirvânî'nin İbn Sînâ'ya atfen naklettiği listede ise yalancı şafak vaktinin makamıdır. Şuûrî onu sûfîlerin meclisine, burçlardan Terazi'ye ayırır.
Kaynaklar: Dizi ve Kantemiroğlu: Özkan, "Rehâvî", TDV İA, XXXIV, 537-538 (2007). On iki devir: Özkan, "Makam", TDV İA, XXVII, 410-412. Ruhâvî ve ağlama, gurbet meclisi, yalancı şafak: Akdoğan, AÜİFD XLVIII/1, 79-81. Ağlama: Kalender, AÜİFD XXIX, 362. Vakit, meclis, beyit, burç: Şuûrî, Turabi neşri, 160, 163-166.
Burada yazılanlar bir tedavi önerisi değil, bir kültürün sese bakışıdır.